Türkiye Türkiye

Whois

Whois, internetteki adresleriyle (alan adları) ve IP adresleriyle ilgili bilgilerin sorgulanmasını sağlayan bir servistir. İngilizce "Who is" tümcesinin anlamı "Kim o" – Arayanlar alan adlarının ve IP adreslerinin danışman partnerlerle ilgili bilgiler alır.
Kayıtlı bilgilere ulaşmak için alan adına bağlı olarak ilgili Whois sunucusu bilinmelidir. Ne yazık ki çeşitli ülkelerle ilgili yeni uzantılara ve yeni generik Top Level Alan Adlarına rağmen sorgular daha da zahmetli hale gelmektedir.

Whois ile alan adları ve IP adresleriyle ilgili bilgiler okunabilir. Bunun için sadece ilgili Whois sunucusu bilinmelidir. Teknik ayrıntılarla uğraşmak isteyemeyenler sorguyu web tabanlı Domain-Lookup'lara yönelik sayısız sağlayıcılarla da yapabilir. Birçok işletim sisteminde komut satırına whois example.com girilerek bilgiler sorgulanabilir.

Mevcut bilgiler Top-Level Alan Adından Top-Level Alan Adına farklılık göstermektedir. Ancak genel olarak alan adı sunucusuyla, yönetimsel danışma partnerleriyle, teknik danışma partnerleriyle ve bölge yöneticisiyle ve ayrıca kullanılan ad sunucularıyla ilgili veriler elde edilir. Ad sunucuları karmaşık IP adresini kolay hatırlanabilen alan adına ve alan adı uzantısına çevirmektedir.

Ancak mevcut bilgiler sadece belirli durumlarda kullanılabilir. Okunan e-posta adreslerine istenmeyen e-postaların gönderilmesi örneğin yasaktır. Teknik problemlerde, üçüncü kişilere ait hakların ihlal edilmesi durumunda veya alan adıyla ya da IP adresiyle ilgili diğer problemlerde açıkça iletişim kurulabilir.

Whois kullanımıyla ilgili imkan yönetim yerine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Burası ve dünya üzerindeki IP adreslerinin beş yöneticisi bir alan adıyla veya IP adresiyle ilgili resmi bilgileri okumak için çeşitli seçenekler sunmaktadır.
Whois bilgilerinin yönetimi ilgili kayıt yerine aittir, örn. .at-alan adları için nic.at, generik ve yeni Top-Level-Alan Adları için Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) ve IP adresleri için Regional Internet Registrys. Burada Whois hizmetinin farklı sürümleri kullanılmaktadır. Temel olarak Whois sorgusu üzerinden okunabilen bilgiler de farklılık göstermektedir. Her kayıt yeri bilgilerin yönetilmesiyle ilgili farklı düzenlemelere karar kıldı.

Bir Whois sorgusu künye olmadığında çoğunlukla alan adı sahibinin verilerine ulaşmak için tek yoldur. Bu farklı durumlarda ilgi çekici olabilir. Servis üçüncü kişilerin problemler oluştuğunda doğrudan doğru danışma partnerine ulaşabilmesi için geliştirildi. Bir alan adındaki içerik üçüncü kişilerin haklarını ihlal ediyorsa sorumlu kişiyle bu sayede iletişim kurulabilir.
Bir diğer olası durum alan adından teknik bir tehlikenin yayılmasıdır. Yani bu hizmet, alan adı nedeniyle hakları ihlal edilenler için çok önemlidir. Sanal mobbing zamanında, künyesi olmayan bir web sayfasında zor durumda bırakılmış birçok kurban açısından bir umut ışığıdır.

Alan adlarıyla ilgili ilk danışılacak partner her zaman Whois verilerinde kayıtlı olan alan adı sahibidir. Ancak bu kişi iletişim kurma çabalarına karşılık vermezse doğrudan yönetimsel iletişime, teknik danışma partnerine veya bölge yöneticisine başvurulabilir ve yasa ihlali konusunda bilgilendirilebilir. Bu sayede yasa ihlallerin veya problemlerin çok hızlı giderilmesi sağlanabilir.
Kayıt yerine bağlı olarak çeşitli veriler kullanıma sunulur. Örneğin .de alan adlarında standart olarak sadece isim ve adres kayıtlıdır. Bu nedenle ilk iletişim posta yoluyla kurulur. Top-Level alan adlarıyla ilgili diğer kayıt yerlerinde daha çabuk iletişim kurulmasını sağlayan telefon, faks veya e-posta gibi elektronik iletişim bilgileri de kayıtlıdır .